Ontdekkingsreizen3

Strategische ontdekkingsreizen

Zelf aan de slag met strategisch toekomstonderzoek?

In de reeks Strategische Ontdekkingsreizen zijn zes sectorale verkenningen gepubliceerd aan de hand waarvan u zelf de toekomst kunt verkennen.

Deze verkenningen zijn gratis als e-boek beschikbaar en hier te downloaden als e-pub bestand:

Voor het openen van een e-pub bestand is een e-reader nodig of software zoals Adobe Digital Editions.

Meer informatie? Bel 0622406044 (Wim de Ridder) voor een adviesgesprek. 

Geprinte versies van deze boeken zijn verkrijgbaar à € 10,=. Na overmaking op rekeningnummer NL10INGB0658784846 t.n.v. Futures Studies o.v.v. de titel(s) en postadres, wordt het boek binnen enkele dagen opgestuurd (met factuur).

01. Uw persoonlijke toekomst

Hoe ziet je wereld om je heen er over 5 tot 15 jaar uit? Het ligt in de lijn van de verwachting dat steeds minder mensen hun inkomen met een vaste baan bij een onderneming of bij de overheid verdienen.

Je krijgt toegang tot een ongekende hoeveelheid kennis die via internet en de sociale media beschikbaar is. Je ontsluit deze kennis met behulp van spraakgestuurde software en kunstmatige intelligentie waarmee de informatie in hoge mate wordt gepersonaliseerd. Je vindt zelf de betaalde opdrachten die aansluiten op je mogelijkheden en belangstelling. Je monitort zelf je gezondheid en kiest de leefstijl en de voeding die bij je past.

Ook bouw je netwerken met andere mensen en organisaties en trek je gezamenlijk op om je eigen doelen te realiseren. Wellicht tot je eigen verbazing merk je dat je aanzienlijke invloed kunt uitoefenen. Bedrijven en overheden ontdekken hun mogelijkheden worden bepaald door de mate waarin zij met afnemers en kiezers, zoals jij, samenwerken. 

02. De toekomst van uw organisatie

Het is lang geleden dat mensen zoals Henri Ford, Werner Siemens en Thomas Edison succesvolle bedrijven oprichtten waarmee ze hun persoonlijke productidee te gelde maakten. In de huidige tijd is productinnovatie een collectief proces geworden. Ook de technologisch meest geavanceerde bedrijven maken gebruik van de diensten van zelfstandige kenniswerkers die zich in eigen netwerken hebben georganiseerd.

In de huidige tijd is het zwaartepunt in de waardecreatie verschoven naar de relatie met de eindgebruiker. Het zijn de internetbedrijven als Alphabet (Google), Amazon, Apple, Microsoft en Facebook die als geen ander informatie over hun eindgebruikers verzamelen, analyseren en commercialiseren. Hun aandelen behoren tot de hoogst genoteerde op de internationale effectenbeurzen. Chinese collega’s als Alibaba, Tencent en Baidu zijn met veel succes in hun voetsporen getreden.

Ondank de maatschappelijke discussie over privacy nemen veel organisaties deze handelswijze over en creëren een zodanige relatie met hun afnemers dat die ervaren dat ‘de klant weer koning’ is geworden. 

03. De toekomst van de overheid

De opkomende macht van de burger tast de autonomie aan van de overheid en beperkt de mogelijkheden van de overheid om naar eigen inzicht en met strakke hand leiding te geven aan het land. De overheid wordt tegelijkertijd geconfronteerd met groepen in de samenleving die onderling strijd voeren. We spreken van een hybride oorlog als rivaliserende drugbendes onderling vechten, aanslagen worden gepleegd uit naam van een geloof of gevoed door vreemdelingenhaat. Zelfs de intocht van Sinterklaas leidt tot geweldexplosies.

In Nederland wordt veel verwacht van de faciliterende overheid die in overleg treedt met sociale partners en maatschappelijke groeperingen. Dit model heeft lange tijd goed gewerkt en stuwde de economische groei naar een hoger niveau. In de huidige tijd verschuift de politieke macht naar de burger. In antwoord hierop ontstaat de participatiemaatschappij waarin de burger taken van de overheid overneemt en mede verantwoordelijkheid neemt voor de leefbaarheid van de samenleving.

We zien de opkomst van de Vierde Sector, waarbij overheid, bedrijfsleven en de mensen in het land gezamenlijk optrekken in ondernemingen om robuuste en tot de verbeelding sprekende maatschappelijke doelstellingen te realiseren.

In de voedingssector zien we dat beleving steeds meer aandacht krijgt. Het assortiment in de winkels is groter dan ooit, maar de mogelijkheden die deze producten bieden voor de eigen gezondheid zijn voor teveel consumenten nog niet ontsloten.

Het zijn met name de nieuwkomers in deze markt die ervaring hebben met het opbouwen van gepersonaliseerde relaties met afnemers. Bedrijven als Amazon en in Nederland Picnic zien de voedingsmarkt als een uitdaging om hun kennis van kunstmatige intelligentie en logistiek te gelde te maken. Beide bedrijven hebben met digitale technologie een eigen disruptieve strategie ontwikkeld.

De bewust kiezende consument wordt hierdoor de belangrijkste aanjager van de preventieve geneeskunde. Deze trend wordt geïllustreerd met een ongevraagd advies aan de Markthal Rotterdam waar op deze unieke locatie de nieuwe toekomst van de voedingssector kan beginnen.

De eeuwenoude behoefte aan vitaliteit, gezondheid en geluk krijgt nieuwe vleugels doordat steeds meer mensen zelf hun gezondheid monitoren en zelf op zoek gaan naar de beste zorgverlener. Tegelijkertijd blijven de zorgkosten stijgen en lukt het de zorgsector niet goed om de efficiëntie te vergroten.

Nieuwe partijen doen hun intrede. Bedrijven als Amazon en Apple zien de gezondheidszorg als een aantrekkelijke markt. De gevestigde zorgbedrijven kunnen bij deze internetbedrijven afkijken hoe je persoonlijke relaties met patiënten opbouwt en bedrijfsprocessen digitaliseert.

De traditionele overlegcultuur waarbij overheid en zorgbedrijfsleven samen beslissen over de strategische koers van de zorg is niet meer van deze tijd. In deze uitgave staat dan ook een ongevraagd advies aan de ziektekostenverzekeraars om niet langer de uitvoerder van het verouderde stelsel te zijn, maar te kiezen voor een nieuwe relatie met de verzekerden.

In de digitale tijd wordt duurzame energie goedkoper, wonen gepersonaliseerd en vervoer gerobotiseerd. In alle gevallen ten faveure van de burger die niet alleen consument is, maar ook producent van duurzame energie, ontwerper van 3D-woningen en inherent veilige bestuurder van zijn auto.

De overheid heeft met het bedrijfsleven een Energie- en een Grondstoffenakkoord gesloten dat vooral voor bestaande partijen gunstig uitpakt. De kosten van de klimaatmaatregelen worden aan de burger doorbelast. En niet aan tafel zaten nieuwe partijen, zoals Uber en Google, die zich op verschillende plaatsen in de wereld voorbereiden op een dominante positie in deze sectoren. 

Ook missen we hier de discussie over de vraag of het wenselijk is dat de digitale infrastructuur in handen is van Google en andere bedrijven. Dit boek eindigt met de casus Smart Grid, dat in Nederland nog nagenoeg onbesproken is, maar dringend op de politieke agenda moet worden gezet.

In de dienstensector is de digitale technologische ontwikkeling op veel terreinen zichtbaar. Digitale assistenten hebben een revolutionaire invloed op de detailhandel. Amazon geeft het voorbeeld met de Look’s Style Check waar digitale assistent Alexa de consument adviseert bij de aankoop van kleding. Apple’s digitale assistent heet Siri, Microsoft heeft Cortana ontwikkeld en de Google Home is sinds kort ook beschikbaar in Nederland. Ook de financiële dienstverlening wordt persoonlijker. Het gevestigde bankwezen moet vrezen voor de internetbedrijven die over een bankvergunning beschikken.

Veel publieke diensten hebben vooralsnog weinig oog voor de potentie van digitale technologieën om hun relatie met de burger te personaliseren. Een grote instellingen als het UWV maakt nog geen gebruik van digitale assistenten die werklozen ondersteunen bij het vinden van een baan. In de schuldhulpverlening en de begeleiding van mensen in de bijstand naar betaald werk is evenmin sprake van enige affiniteit met deze digitale hulpmiddelen.

Deze editie eindigt met een ongevraagd advies voor het transparant en betrouwbaar maken van de digitale politieke markt: het onderscheiden van fake news van eerlijke informatie door middel van het Wikipediamodel. Ook door toepassing van factcheck-algoritmes kan een stap worden gezet in de strijd tegen de misleiding van de informatiesamenleving.

Het toerisme neemt toe omdat mensen met eigen ogen en in het echt willen aanschouwen wat zij op internet hebben gezien. Het massatoerisme neemt met name op de hot spots dusdanige vormen aan dat stadsbesturen toeristen ontmoedigen. Tegelijkertijd is het toerisme een bron van inkomsten voor velen.

Digitale assistenten kunnen toeristen in contact brengen met mensen die in toeristische gebieden wonen en willen optreden als gastheer of reisbegeleider. De dienstverlening van Airbnb kan worden aangevuld met persoonlijke dienstverlening aan toeristen, waardoor de bezoekers een inhoudsvolle vakantie beleven.

In dit boek noemen we toerisme een zoektocht naar geluk. In een ongevraagd advies aan de gemeente Goeree Overflakkee wordt voorgesteld een Vierde Sectoronderneming op te richten waarin de gemeente Goeree Overflakkee, de gevestigde toeristische bedrijven en de burgers van het eiland samen werken aan het toeristisch product dat een belangrijk deel van de economie op het eiland vormt.

In het laatste deel van deze reeks staat de hoogste trede op de Piramide van Maslow centraal: zelfverwerkelijking. Hoe geef je als mens zelf inhoud aan je leven? Digitale tools maken dit voor steeds meer mensen bereikbaar.

Ook kijken we naar de ontwikkeling in het beroepsonderwijs. De snelle ontwikkeling van de technologie vereist dat kennis voortdurend moet worden vernieuwd. De digitale assistent adviseert met betrekking tot de keuze van opleiding en beroep, via online onderwijs worden de meest actuele onderwerpen behandeld en in virtuele scholen kunnen deelnemers uit alle delen van de wereld op bepaalde tijden met de beste docenten communiceren.

Voor bedrijven die gespecialiseerde professionals zoeken, is aansluiting bij deze ontwikkeling aantrekkelijk, alsmede voor de overheid die in haar visie op de toekomst van het land bepaalde disciplines wil stimuleren. Daarmee wordt het bevorderen van creatie een nationale opgave die in gemeenschappelijkheid met alle stakeholders kan worden uitgevoerd. Met een ongevraagd advies voor de toekomst van het beroepsonderwijs is deze gedachte uitgewerkt.