Voor bestuurders en toezichthouders is AI in korte tijd verschoven van een interessante technologie naar een strategisch vraagstuk. Generatieve AI komt vooral bottom-up de organisatie binnen: medewerkers experimenteren en bouwen toepassingen die hun werk eenvoudiger maken. Daarbovenop richt agentic AI processen van bovenaf opnieuw in, met AI-agents die binnen vastgestelde grenzen zelfstandig taken uitvoeren. Beide ontwikkelingen hebben een keerzijde. Lokale pilots groeien zonder sturing uit tot een versnipperd portfolio, en bij agentic AI zit een fout meteen in een uitgevoerde actie: een betaling, een afwijzing of een bericht naar een klant.
De AI-gespreksradar ordent het gesprek in de boardroom langs zes samenhangende thema’s.
Elk thema krijgt een score van 0 tot 5, met per niveau concrete kenmerken. Bestuur en RvC vullen de radar ieder afzonderlijk in en leggen de uitkomsten naast elkaar. Zo wordt zichtbaar waar de organisatie uit balans raakt. Loopt de strategie voor op de randvoorwaarden, dan ontstaat tempo zonder beheersing van kwaliteits- en reputatierisico’s. Lopen de randvoorwaarden voor, dan ontstaat beheersing zonder richting: veel kaders, weinig waarde. Het uitgangspunt is dat je met je strategie ook je risico’s kiest, niet andersom.
De scores zijn niet het doel. De vragen erachter zijn de opbrengst: welke aannames kloppen, welke informatie ontbreekt en welke keuzes vragen om besluitvorming.
Dit artikel is gepubliceerd in Goed Bestuur & Toezicht, 2026/3, 40-49 en is hier te lezen en te downloaden.