AI-strategie

Een AI-strategie die verder gaat dan pilots

AI komt elke organisatie binnen. Generatieve AI meestal van onderaf, via experimenterende medewerkers. Agentic AI steeds vaker van bovenaf via AI-agents die processen overnemen. Zonder bestuurlijke regie groeit dat uit tot een versnipperd portfolio: veel pilots, weinig strategie.

Ik help directies, besturen en commissarissen om van losse initiatieven te komen tot een gedragen AI-strategie met een concrete roadmap. Niet als IT-project, maar als strategisch vraagstuk in de boardroom.

Aanleiding

Herken je deze vragen?

Wat betekent AI voor ons businessmodel en onze strategische positie?

Er lopen overal AI-pilots, maar welke schalen we op naar business-as-usual en waar stoppen we mee?

Wat zijn de randvoorwaarden om AI verantwoord te gebruiken, van datakwaliteit tot de EU AI Act?

De aanpak

De zes bouwstenen van een AI-strategie

Figuur: de zes bouwstenen van een AI-strategie — omgevingsscenario's, visie op AI en transformatieagenda, met als fundament data governance, compliance & ethiek en mens & AI-vaardigheid

Een AI-strategie bestaat uit zes samenhangende bouwstenen. Drie strategische bouwstenen, die op elkaar voortbouwen: omgevingsscenario’s (wat verandert er in de wereld om ons heen?), een visie op AI (wat willen we bereiken en binnen welke principes?) en een transformatieagenda (welke toepassingen krijgen prioriteit?). En drie randvoorwaarden die het fundament vormen: data governance, compliance & ethiek en mens & AI-vaardigheid.

De balans tussen die twee lagen is essentieel. Loopt de strategie voor op de randvoorwaarden, dan ontstaat tempo zonder beheersing. Lopen de randvoorwaarden voor, dan ontstaat beheersing zonder richting: veel kaders, weinig waarde.

Voor het gesprek hierover in de boardroom vertaalde ik de bouwstenen naar de AI-gespreksradar, die binnenkort verschijnt in het vakblad Goed Bestuur & Toezicht. De radar kan tijdens een strategiedag worden ingezet als nulmeting: waar staat de organisatie en waar willen bestuurders en commissarissen naartoe?

Twee routes

Waar wil je beginnen?

Strategiedag AI

Wat kan AI voor ons betekenen en welke keuzes vragen nu om besluitvorming?

Doorlooptijd
Eén of twee dagdelen
Wat je meeneemt

Zicht op de mogelijkheden van AI en een eerste strategische agenda

AI-strategietraject

Hoe komen we van losse pilots naar een gedragen AI-strategie?

Doorlooptijd
Enkele maanden
Wat je meeneemt

Een AI-strategie met concrete roadmap, gedragen door bestuur en toezicht

De strategiedag staat op zichzelf. Blijkt er meer nodig, dan is het traject het vervolg.

Verder praten over jullie AI-vraagstuk?

Een kort gesprek maakt meestal al duidelijk waar de echte strategische vragen liggen. Neem gerust contact op voor een vrijblijvende kennismaking.

info@futuresstudies.nl

 +31 (0)6 2707 6672

Mail me →
Route 1

Strategiedag AI

Eén of twee dagdelen met directie of RvB, waar mogelijk samen met de RvC. Ik presenteer de actuele stand van AI en de ontwikkelingen die voor jouw sector relevant zijn. Niet de hypes en de tools, maar het strategisch perspectief.

Elke strategiedag wordt op maat gemaakt, op basis van een voorbespreking. Staat de organisatie aan het begin, dan ligt de nadruk op het verkennen van de mogelijkheden: concrete AI-toepassingen voor de eigen organisatie, van automatiseren tot het versterken van mensen en van puntoplossingen tot systeemoplossingen. Is AI al onderweg, dan verschuift het gesprek naar sturing en toezicht: waar staan we en welke keuzes vragen om besluitvorming?

Na afloop heb je:

  • Een gedeeld beeld van waar de organisatie staat op de zes bouwstenen
  • Zicht op de kansen én risico’s die er voor jullie toe doen
  • Een concrete agenda: welke keuzes vragen nu om besluitvorming

Breder kijken dan AI? Ik verzorg ook strategiedagen over de toekomst van je sector. Zie Scenarioplanning →

Mogelijke werkvormen:

  • Three Horizons. Een workshop op basis van de Three Horizons-methode (Bill Sharpe, Three Horizons: The Patterning of Hope, International Futures Forum, 2013). Aan de hand van vijf vragen ontwerpen de deelnemers hun eigen roadmap naar de toekomst: waar staan we vandaag, waar willen we heen en hoe komen we daar? We werken met voorgedrukte posters, zodat het tempo erin blijft en iedereen aan tafel actief meedoet.
  • AI-scenario’s. Ik presenteer een aantal scenario’s over hoe AI de omgeving waarin je werkt kan veranderen, elk met een eigen dominante logica. In een break-out werken de deelnemers per scenario één vraag uit: wat moeten we doen om in dit scenario succesvol te zijn?
  • De AI-gespreksradar. De nulmeting voor het gesprek tussen bestuur en toezicht. Bestuur en commissarissen vullen de radar vooraf ieder afzonderlijk in; waar hun beelden uiteenlopen, ligt het gesprek van de dag.
Three Horizons-poster: H1 het huidige systeem, H2 de transitie en H3 het opkomende systeem, met vijf werkvelden voor de strategiedag
Route 2

Naar een AI-strategie en AI-transformatieagenda

In een traject van enkele maanden schrijven we samen een AI-strategie. De uitkomsten van een strategiedag kunnen daarvoor het startpunt zijn, maar het traject kan ook op zichzelf beginnen.

De belangrijkste bouwstenen van een AI-strategie zijn:

  1. Omgevingsscenario’s: wat kan er de komende jaren in jullie omgeving veranderen en welke keuzes vraagt dat?
  2. Visie op AI: wat zijn onze ambities en principes, welke waarde willen we met AI creëren, waar versterken we mensen en waar automatiseren we?
  3. Transformatieagenda: van visie naar een geprioriteerd portfolio van toepassingen, met eigenaren, KPI’s en investeringskeuzes
  4. Randvoorwaarden: data governance, compliance & ethiek en AI-vaardigheid, uitgewerkt tot een werkbaar kader

Het resultaat is een AI-strategie met een concrete roadmap die op draagvlak binnen de organisatie mag rekenen, omdat we veel verschillende stakeholders in het traject betrekken. De structuur staat vast, de invulling is maatwerk. Ik maak geen rapporten óver de organisatie, maar mét de organisatie.

Uit de praktijk

Van losse experimenten naar één AI-strategie

Een AI-strategie die richting geeft

Een grote publieke organisatie zag de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie, maar miste een gezamenlijke visie en duidelijke prioriteiten. Verschillende afdelingen experimenteerden met AI, terwijl een organisatiebrede strategie ontbrak.

Samen met bestuur, management en medewerkers uit verschillende disciplines is een AI-strategie ontwikkeld die AI verbindt aan de strategische opgaven van de organisatie. Via interviews en interactieve workshops zijn de belangrijkste kansen, risico’s en prioriteiten in kaart gebracht en vertaald naar een heldere visie, een selectie van kansrijke AI-toepassingen en de randvoorwaarden voor verantwoord gebruik.

Het resultaat is een breed gedragen AI-strategie die richting geeft aan investeringen, prioriteiten stelt en een solide basis vormt voor de verdere implementatie van AI.